CYTOLOGIA: Na czym polega badanie? Jak się do niego przygotować?

To proste i bezbolesne badanie może uratować ci życie. Pamiętaj, by wykonywać cytologię raz do roku.
CYTOLOGIA: Na czym polega badanie? Jak się do niego przygotować?
01.02.2015

Rak szyjki macicy jest szóstym, co do częstości występowania, nowotworem u Polek. Najczęstszą przyczyną zachorowania jest  przewlekłe zarażenie wirusem HPV, czyli brodawczakiem ludzkim, który przenosi się drogą płciową. Najgroźniejsze (tzw. onkogenne) są typy HPV 16 oraz 18 – wywołują one ok. 75 proc. zachorowań na raka szyjki macicy.

Na rozwój raka szyjki macicy wpływa wiele różnych czynników, m.in. wcześnie rozpoczęte współżycie seksualne i częste zmiany partnerów, rak szyjki macicy w rodzinie, palenie papierosów, stwierdzona wcześniej zmiana patologiczna w badaniu cytologicznym, liczne ciąże i porody (zwłaszcza w młodym wieku), przebyta radioterapia na okolicę miednicy małej, niedobór prowitaminy A, karotenoidów i witaminy C, przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych oraz niski status socjoekonomiczny.

„Według naszych badań tylko niewiele ponad 10 proc. nastolatków potrafi prawidłowo wskazać najczęstsze przyczyny raka szyjki macicy. To dużo mniej niż w przypadku innych nowotworów” – mówi Martyna Niewójt z Fundacji Rosa, szef programu „Rakoobrona”.

Czy można się zabezpieczyć przed tym typem nowotworu? Tak! Rak szyjki macicy jest bowiem jednym z nielicznych nowotworów złośliwych, który jesteśmy w stanie wyeliminować niemal całkowicie. Podstawową czynnością profilaktyczną jest regularne wykonywanie cytologii.

Na czym polega badanie?

Cytologia (badanie cytologiczne) to technika diagnostyczna stosowana w ginekologii. Badanie polega na pobraniu rozmazów z pochwowej części szyjki macicy. Zebrany wymaz trafia do laboratorium, gdzie zostaje poddany analizie. Po zbadaniu wynik przesyłany jest do poradni, która pobrała materiał.

W Polsce cytologia to jedno z podstawowych badań proponowanych kobiecie. Każda z nas powinna poddać się pierwszemu badaniu cytologicznemu po skończeniu 18 lat lub w momencie rozpoczęcia współżycia. Cytologia to tzw. test przesiewowy. Oceny stanu zdrowia dokonuje się na podstawie obecności w rozmazie komórek nienabłonkowych (erytrocytów, limfocytów, komórek zapalnych, martwiczych oraz resztek cytoplazmy). Cytologia to badanie bezbolesne i nieinwazyjne.

wizyta u ginekologa

Badanie cytologiczne wykonuje się przede wszystkim w celu wykrycia stanów zapalnych czy też zmian nowotworowych pojawiających się w okolicach szyjki macicy. Zaleca się, aby cytologię wykonywać raz do roku. W wyniku przeprowadzenia badania cytologicznego można wykryć zmiany przedrakowe i raka we wczesnym okresie zaawansowania choroby.

Kilka wskazówek

Ważny jest czas, kiedy decydujemy się na badanie. Cytologia nie powinna być wykonywana wcześniej niż w czwartym dniu po miesiączce i nie później niż w czwartym dniu przed następną miesiączką. Najlepszym czasem na wykonanie badania cytologicznego jest okres między 10. a 18. dniem cyklu miesiączkowego.

wizyta u ginekologa

„Ludzie dorośli często nie chodzą do lekarza, ponieważ boją się usłyszeć, że są chorzy. Świadomość, że profilaktyka może uratować życie trzeba budować już wśród młodzieży. Regularne badania umożliwiają przecież wykrycie i leczenie stanu przedrakowego lub raka szyjki macicy we wczesnym stadium, gdy jest on niemal w 100 proc. wyleczalny” – podkreśla Martyna Niewójt z Fundacji Rosa.

Zdaniem Martyny Niewójt w profilaktyce raka szyjki macicy bardzo ważna jest też świadomość seksualna. Kobieta musi pamiętać, że wczesne rozpoczęcie współżycia, częsta zmiana partnerów oraz wielorództwo to czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na ten nowotwór. „Nie tylko nastolatkowie nie łączą seksu z możliwością zachorowania na nowotwór. Ten temat ciągle jest traktowany jak tabu. Stosowanie prezerwatyw jest dość skutecznym środkiem profilaktycznym, ale nie chroni przed zakażeniem HPV w 100 proc. Do zarażenia może dojść również w trakcie seksu oralnego oraz analnego, mylnie uważanych za bezpieczne” – sumuje Martyna Niewójt.

Ewa Podsiadły-Natorska

wizyta u ginekologa

Jak przygotować się do badania? Rady z materiałów Narodowego Funduszu Zdrowia:

- Na minimum dobę przed badaniem należy powstrzymać się od współżycia.

- Przez kilka dni przed badaniem nie należy stosować leków dopochwowych ani przeprowadzać zabiegów leczniczych na pochwie i szyjce macicy.

- Cytologia może być wykonana co najmniej jeden dzień po badaniu ginekologicznym czy USG dopochwowym.

- Badanie we wzierniku powinno wyprzedzać badanie przez pochwę – nie należy pobierać rozmazów bezpośrednio po badaniu ginekologicznym.

- Nie wykonuje się badania cytologicznego w czasie trwania czynnej infekcji dróg rodnych z towarzyszącymi jej upławami.

W wielu polskich miastach realizowany jest program bezpłatnych badań cytologicznych w ramach profilaktyki raka szyjki macicy. Przeznaczony jest on dla kobiet w wieku 25-59 lat, które w ciągu ostatnich trzech lat nie wykonywały badania cytologicznego. Badanie można wykonać w każdym gabinecie ginekologicznym, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Badania są bezpłatne i nie wymagają skierowania. Listę placówek można znaleźć w internecie. Natomiast badanie przeprowadzane w prywatnym gabinecie kosztuje ok. 30-40 zł.

wizyta u ginekologa

Profilaktyka ratuje życie

„Jeżeli wynik badania cytologicznego jest nieprawidłowy, lekarz ginekolog-położnik stosuje odpowiednie leczenie lub kieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę, którą jest badanie kolposkopowe, wykonywane w ramach programu. W przypadku konieczności zweryfikowania obrazu kolposkopowego pobierane są celowane wycinki do badania histopatologicznego. Na tej podstawie podejmowane są decyzje dotyczące dalszego postępowania diagnostyczno-leczniczego: skierowanie do leczenia lub określenie terminu kolejnego badania cytologicznego” – informuje Narodowy Fundusz Zdrowia.

Trzeba mieć świadomość, że większość kobiet po zabiegu usunięcia chorej tkanki nadal może mieć dzieci i dożyć sędziwego wieku. Niestety, w Polsce rak szyjki macicy często wykrywany jest bardzo późno.

Komentarze (10)

Ocena: 5 / 5
iza (Ocena: 5) 09.03.2015 14:24
Miałam robioną cytologie.Jeśli chodzi o badanie nie mogę powiedzieć,ze leżałam bezstresowo ale ogólnie nie bolało większy był dyskomfort. Wyszło u mnie z wynikiem małe zamieszanie ale po powtórce mam II GRUPĘ podobno nie mam się czym martwić i za rok powtórzyć ale,ze mam skłonność do upławów to mam brać profilaktycznie globulki dopochwowe z pałeczkami kwasu mlekowego Lactovaginal i kupić sobie bez mydła płyn do higieny intymnej.
odpowiedz
Anonim (Ocena: 5) 05.02.2015 15:36
Koebiety powinny regularnie się badać, ale albo zapominają albo po prostu brak czasu. Ważne jest żeby sprawdzać co w trawie piszczy. Poleca zajrzec na monogen i poczytac o profilaktyce i świadomym modejsciu do swojego zdrowia.
odpowiedz
Anonim (Ocena: 5) 01.02.2015 12:54
kiedy miałam 16 lat, mama zaciągnęła mnie do ginekologa na pierwszą wizytę. Choć nie chciałam, upierała się że w tym wieku to już czas i w końcu poszłyśmy. Była to poradnia K w szpitalu. Trafiłam do pani ginekolog, która na pierwszy rzut oka wydawała się ok. kiedy po wywiadzie przyszla pora na badanie, mama chciała wyjść, a ginekolog jej nie pozwoliła. Było to dla mnie wystarczająco krępujące, bo oddzielał nas śmieszny parawan, który nie zasłaniał praktycznie nic. Do tego musiałam przejść pół gabinetu z gołym tyłkiem na fotel. Po czym pani przystąpiła do badania i mimo, że byłam dziewicą postanowiła zrobić mi cytologię. Wziernik rozmiaru uniwersalnego i taki ból, jakiego bym się nie spodziewała. Przez 3 dni nie moglam siedzieć. Po 4 latach "traumy", stwierdziłam, że czas wybrać się znowu. Jednak tym razem poszukałam sobie ginekologa prywatnie, z dobrymi opiniami i poleceniem znajomych. Teraz wizyty u ginekologa to przyjemność, też kobieta, jednak zupełnie inna. Wszystko tłumaczy, jest delikatna, DOBIERA rozmiar wziernika. Cytologia nie boli, pod warunkiem, że jesteśmy w dobrych rękach...
odpowiedz
xxx (Ocena: 5) 01.02.2015 11:06
miałam robioną cytologię 3 razy i za pierwszym razem bolało tak, że aż się skręciłam :/ więc nie wiem, czy jest taka bezbolesna.
odpowiedz
Anonim (Ocena: 5) 01.02.2015 07:28
chcę zaznaczyć, że podczas miesiączki nie wykonuje cytologię. Przynajmniej pani ginekolog mi mówiła.
zobacz odpowiedzi (4)

Polecane dla Ciebie

Polecane wideo