Hałas, zanieczyszczenia, migające światła, kolorowe reklamy na ulicach, nieustannie dostarczane bodźce w postaci powiadomień na smartfonach – w szybko zmieniającym się świecie często trudno złapać oddech. Warto więc zainspirować się koncepcją Shinrin yoku, czyli sztuką i teorią kąpieli leśnych. Sprawdź, jak spacer w otoczeniu natury staje się terapią.
/img2.papilot.pl/a/25/10/starsza-para-usmiechajaca-sie-na-wycieczce-w-lesie-9e56.jpg)
fot. materiał partnera
Kąpiel leśna, z angielskiego forest therapy, a z japońskiego Shinrin yoku to metoda wspomagająca samoleczenie, która powstała w 1982 roku w Japonii jako aktywność promująca ochronę lasów. Szybko zauważono, że kontakt z naturą działa korzystnie na organizm człowieka. Leśne kąpiele stały się więc częścią japońskiego ogólnokrajowego programu, mającego na celu poprawę zdrowia. Jako jedna z najbardziej dostępnych terapii jest nawet przepisywana tam przez lekarzy w ramach leczenia różnych dolegliwości.
Koncepcja leśnych kąpieli wykorzystuje zbawienną moc przyrody i dążenie człowieka do powrotu do natury. Metoda ta jest prosta i dostępna dla każdego. To po prostu spokojne, uważne spacery po lesie. Ważne jednak, aby odczuwać wszystkimi zmysłami i nie dopuszczać różnego rodzaju rozpraszaczy, np. telefonów komórkowych czy muzyki. Kąpiele leśne mają więc wiele wspólnego z uważnością. Kojąco działają naturalne kolory, zapachy i dźwięki, dlatego trzeba się na nie w pełni otworzyć.
Przeczytaj więcej o ekoturystyce oraz jej wpływie na zdrowie i samopoczucie>>
/img2.papilot.pl/a/25/10/matka-pokazujaca-corce-rzecz-w-gornej-czesci-lasu-93bd.jpg)
fot. materiał partnera
Według WHO regularna aktywność fizyczna jest jednym z podstawowych czynników profilaktyki chorób niezakaźnych, np. tych związanych z funkcjonowaniem układu krążenia, cukrzycy typu drugiego, niektórych nowotworów. Działa również korzystnie na zdrowie psychofizyczne. Istnieją szczegółowe zalecenia dotyczące ilości aktywności fizycznej dla każdej grupy wiekowej:
dzieci i młodzież – co najmniej 60 minut dziennie ruchu o umiarkowanej lub dużej intensywności. Dodatkowo przynajmniej 3 dni w tygodniu warto włączyć intensywne ćwiczenia aerobowe oraz treningi, które wzmacniają mięśnie i kości;
dorośli (18-64 lata) oraz osoby starsze (powyżej 65. roku życia) – co najmniej 150-300 minut umiarkowanej aktywności aerobowej w tygodniu lub 75-150 minut, jeśli intensywność jest większa. Dla dodatkowych korzyści zdrowotnych WHO zaleca ponad 300 minut ruchu tygodniowo. Przynajmniej 2 dni w tygodniu powinno się zarezerwować na ćwiczenia wzmacniające mięśnie1.
Szacuje się jednak, że ponad 27% dorosłych i 81% młodzieży nie spełnia podstawowych zaleceń dotyczących optymalnej dla zdrowia dawki ruchu2. Warto wiedzieć, że każda aktywność się liczy i lepsza jest nawet ta bardzo spokojna, niż żadna. Dlatego kąpiel leśna jako forma ruchu dostępna dla każdego, bez granicy wiekowej i wymagań dotyczących sprawności, pozwala na poprawę zdrowia. To spacer, który dodatkowo pozwala przeciwdziałać skutkom przebodźcowania, na które jesteśmy wystawiani każdego dnia.
/img2.papilot.pl/a/25/10/spacer-polaczony-z-obcowaniem-z-natura-to-same-zalety-6564.jpg){kind=spacer}
fot. materiał partnera
Zwraca się również uwagę na to, że przebywając w lesie, zmieniamy środowisko, w którym żyjemy na co dzień. Możemy się od niego izolować, co sprzyja regeneracji i odpoczynkowi.
Pozytywnie na zdrowie i samopoczucie wpływa także szczególny leśny mikroklimat, gdzie dominują ujemnie naładowane jony korzystne dla naszego organizmu. Cenne są również unoszące się w powietrzu olejki eteryczne i związki aromatyczne, czyli fitoncydy nazywane roślinnymi antybiotykami. Wykazują działanie antybakteryjne, grzybobójcze, przeciwwirusowe, bioterapeutyczne i psychoregulacyjne3.
Kąpiele leśne to aktywność, którą można łatwo wpisać w swój tygodniowy plan. Warto jednak dobrze przygotować się do takiego wyjątkowego spaceru, aby czerpać z niego jak najwięcej korzyści.
Odpowiednie miejsce i czas
Relaksacyjna kąpiel leśna wymaga odpowiednich okoliczności. Na spacer warto zarezerwować sobie od godziny do nawet kilku godzin. Lepiej się nie spieszyć i nie ustalać sztywnych ram czasowych, aby móc w pełni odpocząć. Patrząc ciągle na zegarek, trudno będzie doświadczać natury i się wyciszyć.
Równie ważny będzie wybór miejsca takiego spaceru. Najlepszy będzie spokojny las z mieszanym drzewostanem. Dzięki temu można doświadczyć większej różnorodności zapachów i dźwięków. Jeśli jednak wyjazd za miasto jest aktualnie niemożliwy, odpowiedni będzie też park i mniej uczęszczane alejki.
Wygodny strój dopasowany do pogody
Trzeba też przemyśleć praktyczną stronę kąpieli leśnej i wybrać odpowiednie ubranie. Zmarznięci lub przegrzani, w niewygodnych butach, wcale nie odpoczniemy. Warto więc wybrać warstwowy ubiór z naturalnych, przewiewnych lub termoaktywnych materiałów. Ważne będą też wygodne buty do chodzenia w terenie. Lepiej zrezygnować z ubrań, których nie chce się pobrudzić lub zniszczyć.
Nawodnienie i przekąski
Szykując się na kąpiel leśną, warto wziąć do wygodnego plecaka wodę i przekąski. Shinrin yoku to koncepcja, której blisko do ekologii, dlatego najlepiej sprawdzi się wielorazowy bidon z filtrem BRITA oraz jedzenie zapakowane w wielorazowe pojemniki lub termos. Ciepłe przekąski będą szczególnie przyjemne podczas jesiennych lub wczesnowiosennych chłodów. Woda przyda się zawsze, nawet wtedy, kiedy aktywność nie jest intensywna.
Rezygnacja z „rozpraszaczy”
Podczas kąpieli leśnej należy całkowicie zanurzyć się w otaczającej przyrodzie. Najlepiej więc wyciszyć telefon lub przełączyć go na tryb samolotowy. To nie czas na muzykę, podcasty ani przeglądanie mediów społecznościowych. Lepiej też nie robić zdjęć. To moment, kiedy można wsłuchać się w każdy trel ptaków, szum wiatru i dźwięk trzaskających gałązek pod stopami.
Otwartość na doznawanie natury
Ważne będzie też nastawienie do kąpieli leśnej. Jeśli nasza głowa zajęta będzie codziennymi obowiązkami, nie odpoczniemy w pełni. Nadal będziemy w innej przestrzeni i czasie, a chodzi o to, by być tu i teraz. Podczas spaceru można zadawać sobie pytania związane z odczuwaniem: jaki zapach czuję? Co słyszę? Co czuję pod stopami lub palcami, kiedy dotykam liści i mchu? Kąpiel leśną warto zakończyć rytuałem wyciszającym. Można przystanąć lub na chwilę usiąść, a następnie wziąć kilka głębokich oddechów, by dać sobie chwilę na wybrzmienie wszystkich odczuć i emocji.
Kąpiele leśne to prosty sposób, by poprawić zdrowie, zredukować stres i przywrócić równowagę ciała oraz umysłu. Wystarczy pozwolić naturze działać.
Bibliografia:
J. Pietrzak-Zawadka, J. Zawadka, Forest therapy jako forma turystyki zdrowotnej, Ekonomia i Środowisko 4 (55), 2015: bibliotekanauki.pl/articles/96445.pdf, data wejścia 12.10.2025;
who.int/poland/pl/publications/9789240014886, data wejścia 12.10.2025;
iris.who.int/server/api/core/bitstreams/ed51819c-d988-4285-8ee0-04f3c97c3bba/content, data wejścia 12.10.2025.
Przekroczono normy pestycydów
